Bogaty świat roślin Australi można podziwiać niemal wszędzie nawet na pustyni. Warto pospacerować po tonących w zieleni zewnętrznych przedmieściach Sydney i Melbourne, wybrac na wędrówkę po eukaptilusowym lesie jarrah w Australii Zachodniej albo pod namiot w dzikiej Tasmanii.
Pierwszym Europejczykiem, który zdał sobie sprawę z unikatowości australijskiej flory, był wybitny botanik sir Joseph Banks,
który wraz z Cookiem płynął na statku "Endeavour". Zainteresowany niezwykłą różnorodnością świata roślin, wraz ze swoim pomocnikiem zebrał ogromna kolekcje próbek oraz sporządził wyczerpujące opisy i szczegółowe rysunki nowych, nieznanych gdzie indziej drzew, krzewów i roślin zielonych. O rozmiłowanym w swej pracy botaniku przypominaja dziś nazwane od jego imienia przyciągajace wzrok drzewa i krzewy zwane banksja. Są to pyrofity, rozsiewajace się wyłącznie po pożarach (gdy przypiecze się owocostan). Ich nasiona kiełkuja w zyznej glebie, niemal pozbawione przez ogień jakiej kolwiek konkurencji.
Prawie każdy słyszał, że w Australii rosną eukaliptusy, mało jednak kto wie, że jest ich aż 500 (albo, jak twierdzą niektóre źródła, 700) gatunków. Jedne z nich to niskie, współtworzące skrub krzewinki, inne wyrastają na większe krzewy, a jeszcze inne na poteżne drzewa, osiągające do 150 m wysokości. Z żywicy niektórych otrzymuje się gume, wiele gatunków dostarcza cennego drzewa, a wszystkie zawieraja cenne olejki eteryczne (stąd niepowtarzalny, intensywny zapach eukaliptusowego zagajnika), wykorzystywane zarówno w kosmetyce, jak i lecznictwie i technice.
Co ciekawe narodowe kolory Australii - złoty i zielony - wywodza się od rodzimej akacji. Ta niezwykle wytrzymała roślina zazwyczaj jako pierwsza odzywa po pożarze w buszu. W porze kwitnienia okrywa się złotymi kwiatami.
Wiekszość drzew ma bardzo twarde drewno ( w przeciwieństwie do europejskich i amerykańskich), dlatego też pierwsi osadnicy, zanim cokolwiek ścieli, musieli się mocno natrudzić. Gdy tylko odkryli stosunkowo miękkie drewno, rabali i cieli bezlitośnie. z tego powodu z lasów deszczowych w głębi wybrzeza prawie całkowicie znikły cedry. Rosnąca na Tasmani sosna huon okazała się drzewem dostarczajacym materiału należącego do najbardziej cenionych naświecie, szczególnie przez szkutników. Występujące tylko na południu australii Zachodniej eukaliptusowe lasyn jarrah obecnie zagrozone z powodu działalności górniczej i rabunkowych wycinek. Drewno jarrah i równie twarde karri doskonale spisuje się jako budulec. naszczeście leśnicy staraja się je chronić przed nadmiernym wyrębem oraz przed chorobami.
Dziś już nikt nie wątpi w konieczność odbudowy dawnych drzewostanów. Drzewa przecież służą cieniem ludzią i zwierzęta hodowlanym, zapobiega erozji gleby i wzbogaca ją.
W porze suchej interior wydaje się niezmierzoną jałową pustynią, ale gdy spadnie deszcz, pokrywa się kolorowym dywanem kwiatów. Wydane wówczas nasiona przeczekują w ziemi gorące susze, a nawet pożary, aby w odpowiedniej chwili wykiełkować. z bogactwa polnych kwiatów słynie zwłaszcza południowy kraniec Australii Zachodniej. Klimat do tego stopnia sprzyja rozwojowi roślinności, że wiele egzotycznych gatunków hoduje się tu na sprzedaż. Herbowa roślina tego stanu jest anigozantos, którego liście przypominaja kształtem tylna łape kangura ( podkreśla to potoczna nazwa rośliny: łapa kangura). na półpustyni dobrze radzi sobie groszek Clianthus formosus o ognisto czerwonych kwiatach. Ogromna rozmaitość flory wynika ze zróżnicowanych warunków srodowiska naturalnego - od tropikalnej wilgotnej puszczy na północy Qeenslandu poprzez stosunkowo chłodne wyżyny na południu Nowej Południowej Walii az po umiarkowany klimat Tasmanii.
Niektóre rośliny rosna dosłownie wszędzie, niezależnie od klimatu, rodzaju gleby, czy obecności człowieka. Najbardziej znana z nich jest miejscowa akacja (zwana tu wattle), równie rozprzestrzeniona, jak charakterystyczne drzewo trawiaste, dorastające do 5 m wysokości. Podobnie jak fauna szóstego kontynentu, tak i floera znacznie ucierpiała, gdy pojawiły się na nim sprowadzone przez białych ludzi drzewa, trawy i krzewy. Nowe gatunki z regóły okazywały się ekspansywne - wypierały rodzime, kompletnie zmieniając zrównoważone ekosystemy całych regionów. W miastach, gdzie tylko się da, szdzi się drzewa i drzewa zachęcając do powrotu ptaki, owady i inne drobne zwierzeta. Ponad 200 lat po tym, jak sir Joseph Banks zaprezentował światu dziwy australijskiej przyrody, nauczyciele prowadza uzcniów w teren, by ich przekonać o pieknie i wartości dzikiej natury, która czeka za progiem.
Zobacz także: |
|---|
| Fauna Australii |
| Kalendarium |
| Sztuka Australii |
| Ciekawostki |
| Aborygeni |
| Historia |
| Strona główna |