Powiedział o sobie: "Nie urodziłem się w Polsce, nie wychowałem się w Polsce, nie mieszkam w Polsce, ale piszę po polsku." Przez wiele lat żył i pracował w Kailfornii, na zachdnim krańcu Satnów Zjednoczonych, ale w sojej poezji nieustannie powracał do kraju lat dziecinnych - Litwy. Laureat Nagrody Nobla, przez wielu uważany za największego polskiego poetę XX wieku.

Mam w sobie wiele miast i wiele krajów - powiedział osiemdzisięcioletni poeta, wspominając swoje długie, bogate życie, rozpięte między Szetejniami na Litwie a Berkeley w Kalifornii. Urodzony przed I wojną światową, w znanym z Sienkiewiczowskiego Potopu powiecie kiejdańskim, był spadkobiercą tradycji Wielkiego Księstwa Litweskiego - jego wielonarodowej kultury i skomplikowanej historii. Nasiąkł nią w pamiętającym XVIII wiek dworze dziadków, gdzie spędził kilka lat dzieciństwa buszując w wielkiej bibliotece, pełnej starych ksiąg i dokumentów. Być może dlatego jednym z najczęściej powracających tematów poezji miłosza było przemijanie - rzeczy, książek, ludzi, a nawet miast i całych cywilizacji, niszczonych nie tylko przez naturalny upływ czasu, ale przede wszystkim przez kataklizmy historii. Biografia Miłosza jest ich swoistą kroniką.

Oczyma dziecka oglądał I wojnę światową i rewolucję w Rosji, dorastał w Wilnie, przekonany o tymczasowości odrodzonego państwa polskiego. Klęska 1930 roku była spełnieniem katastroficznej wizji, która przesladowała jego pokolenia, debiutujące w latach 30. Kiedy Armia Czerwona zajęła Wilno, Miłosz zdecydował się na ucieczkę do Warszawy, pod okupację niemiecką. Całą wojnę pracował w bibliotece Uniwersyteckirj jako woźny. Dzięki swobodnemu dostępowi do książek nauczył się języka angielskiego i zaczął tłumaczyć poezję anglosaską. Napisał wówczas wiersze - cykl Świat. Poema naiwne i Głosy biednych ludzi - wydał w 1945 roku w przełomowym dla poezji polskiej tomiku Ocalenie. Zawarte w nim utwory ujawniaja rozdarcie poety między obowiązkiem dawania świadectwa narodowej tragedii a powrotem do twórczej wolności.

Miłosz, świadomy niszczącej siły komunizmu, przyjął jednak stanowisko attaché kulturalnego przy ambasadzie Polski Ludowej w Nowym Jorku, a potem w Paryżu. W 1951 roku zerwał z komunistycznymi władzami i opublikował w paryskiej Kulturze oświadczenie zatytuowane Nie.

Podsumowaniem tych doświadczeń była intelektualna autobiografia Rodzinna Europa (1958), w której poeta starał się odpowiedzieć sobie i czytelnikom na pytanie: "Kim się jest, pochodząc ze wschodniej Europy". Dwa lata później opuścił rodzinny kontynent, osiadając w Kalifornii, gdzie został profesorem literatur słowiańskich... Miał za sobą pięćdziesiąt lat życia, a przed sobą - po okresie zmagań z historią - pasmo sukcesów jako wykładowca i poeta. Komunistyczne władze Polski postanowiły jednak skazać go na zapomnienie. Aż do przyznania mu Nagrody Nobla w 1980 roku nieukazała się w Polsce żadna z jego książek. Przez lata pozostawał więc poetą znanym jedynie wąskiemu kręgowi pisarzy i badaczy literatury. Ze swojej biografii twórcy - emigranta uczynił wielką metaforę losu człowieka jako wygnańca i tułacza.

Po kilkunastoletnim pobycie w Polscy, w Krakowie, wśród rodaków, zmarł męczony chorobą. Miał 93 lata.

KALENDARIUM
30 czrwca 1911 - w Szetejniach urodził się Czesław Miłosz, syn Aleksandra Miłosza i Weroniki z Kunatów
1913 - podróż wraz z rodzicami koleją do Krasnorajska
1929 - matura i podjęcie studiów polonistycznych na Uniwersytecie Stefana Batorego, po dwóch tygodniach zmienia kierunek (prawo)
1931 - pierwszy numer Żagarów - dodatku do dziennika Słowo; powstanie grupy poetyckeij o tej nazwie
1933 - pierwszy tomik poetycki Poemat o czasi zastygłym (dopiero w latach 90 poeta zgodził się na jego przedruk)
1934 - tytuł magistra; praca w rozgłośni Polskiego Radia w Wilnie
1936 - tomik Trzy zimy (300 egz.), spore zainrtrsowanie krytyki
1940 - Wiersze pod pseudonimem Jan Syruć, pierwsza publikacja poetycka podziemnej warszawy
1943 - powstanie przełomowych, dojrzałych utworów - Świat. Poema naiwne, początek Głosów biednych ludzi
1944 - ucieczka z Warszawy, obóz przejściowy w Pruszkowie
1945 - Ocalenie
1947 - praca attaché kulturalnego przy ambasadzie Polskiej w Waszyngtonie; prace przekładowe; dygnitarz PRL-u
1950 - przeniesienie do ambasady w Paryżu
luty 1951 - porzucenie pracy w ambasadzie; współpraca z Instytutem Literackim Jerzego Giedroycia
maj 1951 - oświadczenie ztytuowane Nie, zamieszczone w Kulturze
1959 - zaproszenie jako "visitig lecturer" na University of California w Berkrley
1960 - nominacja na profesora literatur słowniańskich
1974 - ważny tom poetycki Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada
1977 - Ziemia Urlo - jedna z najważniejszych książek eseistycznych
9 października 1980 - przyznanie Nagrody Nobla
czerwiec 1981 - pierwsze po trzydziestu latach odwiedziny w kraju
14 sierpnia 2004 - w swoim mieszkaniu w Krakowie umiera Czesław Miłosz