Pewnego wiosennego popołudnia 1910 roku kamienicą przy ulicy św. Andrzeja 40 w Łodzi wstrząsnął wybuch. Młodociany sprawca, z poparzoną ręką, odwieziony został do lekarza, a jego skromne, lecz z wysiłkiem gromadzone laboratorium, wylądowało w śmietniku. "Wyrażono również(...) życzenie - wspomniał później - aby po pokoju przestały pełzać i wić się koszmarnie wychudzone jaszczurki oraz węże - zaskrońce, przywiezione latem ze wsi (...)".

Innym konikiem kilkunastoletniego Tuwima - bo o nim tu mowa - były zioła. Przynosił ich całe naręcza, suszył, rozdrabniał, mieszał. Tajemnicze mikstury:
Ekstrakty z wiotkich ziół,
Balsamy serafickie,
Tynktury czarnoksięskie,
Essencje alhemickie,
(...)
I alkohole sine,
Przez które widać śmierć,
I płomień w ciemnym płynie,
I promień w czarcim winie,
I ciężką blasku rtęć...
trafił następnie do "krystalicznych flakonów" w wierszu "W Barwistanie".

Pomimo iż Tuwim zaniechał ryzykownych badań i eksperymentów pirotechnicznych, wątki z pogarnicza magii i czarów są często obecne w jego utworach, dość wspomnieć Czaru i czarty polskie, Wypisy czarnoksięskie czy tłumaczenie powieści Jacquesa Czotte'a Diabeł Zakochany (1924)

Pasję przyrodniczą zastąpiła kolejna - lingwistyczna. Zafascynowany brzmieniem słów egzotycznych, owym "confetti słowników", o którym wspomina w wierszu Dzieciństwo, nosił się z zamiarem wydania Przygód doktota Livingstona - książki będącej leracją z lingwistycznej podróży dookoła świata.

Z "zaklinacza węży" Julian przemienia się w "alhemika słowa". Nie wygasa jednak jego skłonność do tropienia wszystkich dziwactw i osobliwości. Biblioteka, napęczniała zbiorami rozmaitych kuriozów gazetowych i książkowych, staje się swoistym warsztatem poetyckim. Słowo, poddane brzmieniu, jest tworzywem przepojonych entuzjazmem i radością istnienia wierszy młodzieńczych (Czychanie na Boga, Sokrates tańczący), narzędziem twórczości kabaretowej, a także poezji nonsensu (tu m.in. utwory dla dzieci).

W latach 30, narasta w Polsce fala antysemityzmu. Tuwimowa wiara w prostego człowieka i zachwyt dniem codziennym ustępują miejsca gorzkiej ironii i pogardzie dla tłumu (wiersz... Et arceo)

Wyrazem krytycyzmy wobec elit rządzących i ideologii "wielkomocarstwowej" jest powstały w 1936 roku Bal w operze. Liczne dygresje, wymierzone przeciwko negatywnym zjawiskom okresu międzywojennego, zawiera także napisany na emigracji w latach 1940-1944 poemat Kwiaty polskie.

Po powrocie do kraju Tuwim stworzył już niewiele wierszy oryginalnych. Mimo nasilających się ataków krytyki, umarł jednak jako uznany "mistrz sztuki czarboksięskiej" i "Paganini polskiej mowy".

KALENDARIUM
13 września 1894 - w Łodzi przychodzi na świat Julian Tuwim, syn Adeli i Izydora
1904-1914 - nauka w gimnazjum
1911 - debiut translatorski - przyład wiersza Staffa W jesiennym słońcu na język esperanto
1912 - poznanie miłości życia Setfanii Marchew
1913 - debiut poetycki - publikacja wiersza Prośba pod kryptonimem St. M. w Kurierze warszawskim
1916-1918 - studia na Uniwrsytecie Warszawskim (prawo i filozofia)
1916 - założenie czasopisma Pro Atre et Studio
1918 - debiut książkowy (Czychanie na Boga); otwarcie kawiarni poetyckiej "Pod Pikadorem"
1919 - powstanie kabaretu "Qui pro Quo" i grupy poetyckiej "Skamander"; ślub ze Stefanią
1920 - Sokrates tańczący
1924 - początek współpracy z Wiadomościami Literackimi
1926 - początek współpracy z Cyrulikiem Warszawskim; Słowa we krwi
1929 - Rzecz Czarnoleska
1933 - Biblia cygańska i inne wiersze; początek choroby - nerwicy lękowej przestrzeni
1934 - Jarmark rymów
1935 - Polski słownik pijacki i Antologia bachiczna
1936 - Treść gorejąca oraz Cztery wieki fraszki polskiej
1938 - Lokomotywa, Rzepka, Ptasie radio
1939 - wyjazd z Polski wraz z żoną - przez Rumunię, Jugosławię i Włochy do Paryża
1940-1946 - Portugalia, Brazylia; od maja 1941 - USA
1946 - powrót do kraju; całościowe wydanie Balu w Operze w tygodniku Szpilki (książkowe w 1958)
1949 - Kwiety polskie, Polska nowela fantastyczna, Cuda i dziwy; tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łudzkiego
1950 - Pegaz dęba, czyli panoptikum poetyckie
1951 - Państwowa Nagroda Literacka I stopnia
27 grudnia 1953 - nagła śmierć poety w Zakopanem