[Rozmiar: 113349 bajtów]

Mikołaj Rej

1505-1569


Uznawany za ojca literatury polskiej. Niewykształcony, genialny samouk, poeta uznany za życia. Po nadejściu nowinek reformacji - działacz religijny, często broniący w sądach swoich współwyznawców. Człowiek bardzo zamożny dzięki, prowadzonym z powodzeniem, rozległym operacjom finansowym.
Autor Postylli - XVI-wiecznego bestselleru.

Wydając Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego, Rej był już pięćdziesięcioletnim, znanym i popularnym pisarzem. Swojej poycji nie osiągnął jednak dzięki długim i dogłębnym studiom, jakie odbywali inni twórcy jego epoki. Oddany bowiem do szkół w Skalmierzu i Lwowie "i tam się też nic nie nauczył bawiąć się między przyjacioły". Nie wykorzystał także czasu, jaki spędził w Akademii Krakowskiej, gdzie wytrzymał tylko rok. Później wrócił do Żurawna, by oddawać się do woli łowieniu ryb i myślistwu, a także spędzać czas "bąki zbijając" po polach. Jedyną praktyczną naukę odebrał na dworze magnackim Tęczyńskich, w kancelarii wojewody.

Po śmierci ojca dwudzistoczteroletni Mikołaj zajął się majątkiem i został ziemianinem. Uzyskane wtedy gospodarskie doświadczenie wykorzystał później w Żywocie człowieka poczciwego, ukazującym uroki i pożytki życia na wsi. W dzidzicznej topoli nie mieszkał jednak Rej długo - wkrótce ożenił się z Zofią Kosnówną, siostrzenicą arcybiskupa lwowskiego i wyprowadził na ziemię chełmską. Nie piastując żadnego urzędu państwowego, brał udział w życiu publicznym kraju, przede wszystkim posłując na sejm. Jako działacz kalwiński stawał kilka razy w sądzie w obronie współwyznawców (np. księdza katolickiego, który ożenił się i zmienił wiarę).

Dzieła Reja powstawały niemal przez całe życie. Utworom tym, pisanym prostym językiem, zarzucano brak filologicznej dokładności. Ich autorowi natomiast - niedostateczną erudycję i brak wykształcenia. Popularność jego książek bulwersowała przeciwników, skoro mówili, że autor "lata swoje w żarciech, karciech i rymowaniu strawił, nie teologii się uczył". Rej polszczyzną swoich utworów próbował przekazać to, co do tej pory wyrażano tylko za pomocą łaciny, dlatego nazywano go później "ojcem języka polskiego". Zmarł w założonym przez siebie Rejowcu, będąc zamożnym człowiekiem, uznanym i cenionym pisarzem, pozostawiając liczne potomstwo: trzech synów i pięć córekl

KALENDARIUM
4 lutego 1505 - w Żurawnie pod Haliczem urodził się Mikołaj Rej, syn Stanisława, dzidzica Topoli i Barbary z Herburtów Żurawińskiej
1514-1518 - nauka w Skalmierzu i Lwowie
1518 - wyjazd na Akademię Krakowską
1525 - służba na dworze Andrzeja Tęczyńskiego, wojewody sandomierskiego
1529 -śmierć ojca i objęcie dziedzicznej Topoli
1531 - przeprowadzka na ziemię chełmską po ślubie z Zofią Kosnówną
ok. 1541 - przyjęcie protestantyzmu
1543 - Krótka rozprawa między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem
1543-1564 - wielokrotne poselstwa na sejm
1546 - Psałterz Dawidów, w nagrodę za ten utwór poeta otrzymuje od króla wieś Temerowce
1549, 1550, 1564 - głośne obrony współwyznawców przed królem i biskupami
1557 - Postylla
1558 - Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego
1562 - zbiór egipramatów Zwierzyniec
1567-1568 - zwierciadło, zawierające Żywot człowieka poczciwego
między 8 września a 4 października 1569 - śmierć poety w Rejowcu

powrót