[Rozmiar: 9361 bajtów]

Zygmunt Krasiński

1812 - 1859


Potomek arystokratycznego rodu, w wieku zaledwie dwudziestu jeden lat napisał genialny, zdumiewający dojrzałością dramat o rewolucji, w którym krytycznie przedstawił zarówno swoją warstwę, jak i reprezentantów nowego porządku. Resztę życia spędził na wijażach i romansach, bedąc wśród polskich poetów najpełniejszym wcieleniem romantycznego dandysa.

Decydujący wpływ na życie Zygmunta miał jego ojciec, Wincenty Krasiński, generał napoleoński, człowiek dumny i zarozumiały, który - chociaż nie brał udziału w szarży pod Somosierrą - zamówił obraz przedstawiający go na czele bohaterskich szwoleżerów. Poeta otrzymał imię swojego ojca chrzestnego - Napoleona. Po klęsce cesarza generał został lojalnym sługą cara Aleksandra I, a syn zwał się odtąd Zygmusiem. Chorowity, ale nisłychanie zdolny chłopiec uczył się w domu pod okiem guwernerów. Nie mając jeszcze ukończonych szesnasty lat, rozpoczął studia na wydziale prawa.

W 1828 roku przed sejmem Królestwa Polskiego stanęli członkowie Towarzystwa Patriotycznego, oskarżeni przez władze rosyjskie o zbrodnię stanu. Z wyrokiem skazującym głosował tylko jeden członek sądu - Wincenty Krasiński. Na uniwersytecie doszło do gwałtownych demonstrancji przeciwko Zygmuntowi, "synowi zdrajcy". Zmuszony do dramatycznego wyboru między "ojcem a ojczyzną", rok później odmówił udziału w patriotycznej demonstracji, za co został publicznie spoliczkowany przez kolegę. Ojciec zdecydoeał się wtey wysłać go na studia do Genewy. Siedemnastoletni młodzieniec uczęszczał na wykłady, m.in. filozofii i ekonomi politycznej, brał prywatne lekcje angielskiego, matematyki stosowanej i fechtunku.

Zawarł wiele interesujacych znajomości, m.in. z Adamem Mickiewiczem, oraz przeżył młodzieńczą miłość do Angeliki Henrietty Willan, z którą wcale nie zamierzał się żenić: "(...)moja ukochana i moja żona nie mogą być jedną i tą samą osobą. Jedna była aniołem (...), a druga może nigdy nie będzie, a jeśli będzie - to będzie zwykłą śmiertelniczką, dobrą do cerowania moich pończoch i do zaparzania ziółek w czasie choroby". Chorobami, czasami wyolbrzymianmymi, starał się usprawiedliwić przed ojcem odmowę podjęcia kariery dyplomatycznej w słożbie cara.

Wiosną 1833 roku zaczął w Wiedniu pisać Nie-Boską komadię, która ukończył w ciągu zaledwie kilku miesięcy, a wydał w dwa lata później w Paryżu - bezimiennie, by nie zamykać sobie drogi do kraju. Nie był emigrantem, ale wolał przebywać za granicą, gdzie poznał dwie największe swoje miłości życia: Joannę Bobrową i Delfinę Potocką. Dopiero poślubie z Elizą Branicką musiał częściej przyjeżdżać do kraju, by zająć się sprawami majątkowymi. Jednocześnie pogorszył się stan jedo zdrowia. Kuracje zimnymi Kąpielami, chętnie wówczas stosowanymi, były zabójcze dla organizmu wycieńczonego przez gruźlicę i schorzenia reumatyczne. W wieku trzydziestu lat Krasiński coraz częściej mówił i pisał o śmierci. Wstrząsające wrażenie wywarła na nim rabacja chłopska 1846 roku. Poetę prześladowała wizja komunizmu: "przyjdzie chwila straszna, przepowiedziana, w której ateizm i schizma, komunizm i Moskwa w jedno zło się zleją". Pod konic życia, bardzo schorowany, zaczął interesować się magnetyzmem i brał udział w seansach spirytystycznych.

KALENDARIUM
19 lutego 1812 - w Paryżu przychodzi naświat Zygmunt Krasiński, syn Wincentego i Urszuli z Radziwiłów; na chrzcie otrzymuje imiona Napoleon Stanisław Adam Feliks Zygmunt
1822 - śmierć matki (w testamencie fundusze ze sprzedaży swych klejnotów kazała przeznaczyć na podróże syna, po osiągnięciu przez niego pełnoletności)
1826-1827 - nauka w Liceum Warszawskim, matura
1828 - debiut literacki
1830 - wybuch powstania listopadowego (na żądanie ojca Krasiński zostaje za granicą)
1832 - ojciec przedstawia go w Petersburgu carowi Mikołajowi I
1833 - Agaj-Han (wyd.) - napisana prozą poetycką powieść historyczna
1834 - poznanie Joanny Bobrowej
1835 - Nie-Boska komedia (anonimowa publikacja w Paryżu)
1836 - dramat Irydion
1838 - nawiązanie w Rzymie przyjaźni ze Słowackim, który dedykuje mu Balladyne; w Neapolu poznanie Delfiny Potockiej
1843 - na żądanie ojca ślub z Elizą Branicką
1845 - Psalm przyszłości (wywołały poetycki spór ze Słowackim i spowodowały zerwanie przyjaźni)
1850 - narodziny córki, Marii Beatrix, późniejszej Edwardowej Raczyńskiej
1858 - śmierć ojca (poeta był zbyt chory, żeby wziąć udział w pogrzebie)
23 lutego 1859 - śmierć poety

powrót